Wie door de Carrer de sa Lluna in Sóller loopt, ziet een ansichtkaart: historische gevels, kleine etalages, toeristen die foto’s maken. Maar achter dat idyllische beeld voltrekt zich een stille crisis. In het Spaanse dagblad Diario de Mallorca lazen wij deze week hoe traditionele winkels onder druk staan door snel stijgende huren.
In het middelpunt van dat verhaal staat ook een Nederlandse onderneemster: Monika Stock. Zij woont al twintig jaar op Mallorca en runt een huisbeheer- en vastgoedservice. Haar kantoor bevindt zich midden in de Carrer de sa Lluna – maar niet lang meer.
Van 1.200 naar 2.000 euro
Voor haar kantoorruimte van 25 vierkante meter betaalde Stock tot nu toe 1.200 euro per maand. Vanaf 1 juni moet zij 2.000 euro neerleggen. „Ik zal dan waarschijnlijk moeten verhuizen”, zegt ze in de Mallorca Zeitung.
Voor veel kleine ondernemers is zo’n stijging niet op te brengen. En Stock staat niet alleen. De krant schetst een straat waarin de huren in tien jaar tijd zijn verviervoudigd. Waar eerder 1.000 tot 1.200 euro gangbaar was, wordt nu 5.000 tot 6.000 euro gevraagd voor grotere winkelpanden.
Een straat met geschiedenis
Verschillende winkeliers komen in het artikel aan het woord. Aina Sánchez, inmiddels 80 jaar, runt al zestig jaar de buurtwinkel Can Anita. „In al die tijd heb ik nooit vakantie gehad”, zegt ze. Haar winkel is meer dan een verkooppunt; het is een ontmoetingsplek. Maar wie haar ooit moet opvolgen, weet ze niet.
Carol Calatayud, die samen met haar zus een kantoorboekhandel uitbaat, uit haar frustratie openlijk. „Zulke huren kan hier niemand betalen”, zegt ze.
Ook Gràcia Andreo, voorzitter van de ondernemersvereniging in de straat en zelf eigenaar van een schoenenzaak die al sinds 1916 in familiebezit is, waarschuwt voor een oneerlijk speelveld. „Wij kunnen tegen zulke prijzen niet concurreren”, stelt zij. Volgens haar presenteren sommige ketens zich als ‘lokaal’, terwijl ze inmiddels op meerdere plekken op het eiland actief zijn.
Joana Manresa, voorzitter van brancheorganisatie Afedeco, wijst op de cijfers: zestig procent van de winkels die de afgelopen vijf jaar in de Carrer de sa Lluna sloten, waren familiebedrijven. „Ze zijn de ziel van de plaats”, zegt zij. „Levende herinneringsplekken die generaties met elkaar verbinden.”
Ook jonge ondernemers voelen de druk. Laia van modezaak Sa Formigueta vertelt dat haar huur stijgt van 2.600 naar 4.000 euro per maand. „Het zou verdrietig zijn als deze straat net zo wordt als de Carrer Sindicat in Palma”, zegt ze, verwijzend naar een winkelstraat waar vrijwel alle traditionele zaken verdwenen zijn.
Meer dan een individuele beslissing
Voor Monika Stock betekent de huurverhoging een concrete breuk. Haar kantoor is niet alleen een werkplek, maar ook een visitekaartje in het hart van Sóller. Een verhuizing betekent zichtbaarheid verliezen – of hogere kosten elders.
Haar verhaal laat zien dat het probleem niet alleen lokale familiebedrijven treft, maar ook buitenlandse ondernemers die al jaren onderdeel zijn van de gemeenschap. Stock is geen seizoens-ondernemer, maar een gevestigde naam in Sóller.
De vraag is wat er overblijft als kleine zelfstandigen vertrekken. Volgens Manresa zoekt 65 procent van de consumenten bewust naar lokale winkels. Er bestaan initiatieven van de Balearische regering, zoals het programma Ibrelleu, dat opvolging van oudere ondernemers moet stimuleren. Maar zulke maatregelen lossen het kernprobleem niet op zolang de huren blijven stijgen.
De Carrer de sa Lluna is meer dan een winkelstraat. Het is een symbool van het Sóller dat bewoners en bezoekers waarderen. Het verhaal van Monika Stock maakt duidelijk hoe kwetsbaar die identiteit inmiddels is.
